Geld en voldoening

 

Kun je van het betalen van een rekening zo voldaan raken, als bij een aandachtige hap eten? Lees verder op eenkwartjevoorjegedachten.nl

Een tijdje terug schreef ik een artikel over een rekening betalen zonder drama. De manier waarop je dat kunt doen is door het beantwoorden van 4 vragen:

  1. Welk bedrag
  2. Aan wie
  3. Waarom
  4. Wanneer

In dat artikel ging het om de handeling van het betalen van de rekening; de focus was vooral op het doen. Maar hier wil ik het hebben over het gevoel dat je erbij hebt.

Heb je wel eens heel aandachtig de eerste hap van je avondmaal genomen? Zonder tv, telefoon of ander leesvoer. Zelfs zonder praten. De geur, de kleur, de smaak, de temperatuur, de structuur, de verandering van structuur, de nasmaak… De eerste hap die anders smaakt dan de laatste hap… Aandacht voor al die aspecten van eten maakt dat je je daarna voldaan voelt. Éen hap eten op deze manier geeft veel meer voldoening, dan een heel bord leegschrokken als je naar het achtuurjournaal kijkt.

De vraag is, kan dat ook met geld?

Het is het proberen waard.

Ik heb een poging gedaan met de waterrekening. Bij het betalen besteedde ik extra veel aandacht aan vraag 3. Waarom. Waarom betaal ik hiervoor zou je nog kunnen beantwoorden met: omdat het moet anders sturen ze een incassobureau op me af. Om verder te komen kun je vragen, waarom koop ik dit?

Nou: om te koken, af te wassen, een wasje te draaien, de planten water te geven, de hond z’n dorst lessen, schoon te maken, te douchen, tanden te poetsen, de wc door te spoelen, het lek in mijn fietsband te vinden, te drinken, niet in de winkel te hoeven kopen (en ook niet die plastic flessen weer terug te brengen), de cv bij te vullen. En vul ook eens een glas met water en kijk er naar… Wat is de structuur, de kleur, hoe klonk het toen je het inschonk, wat is de temperatuur… Er kwam bij mij een gevoel van verwondering op. Water is eigenlijk heel erg gaaf!

Op de jaarafrekening staat hoeveel M3 je gebruikt hebt. Probeer je dat eens voor te stellen!

Door aandacht te geven aan dat wat ik koop, maakt ik het écht en onontkoombaar. Helemaal van mij. Ik voel me zelfs een beetje verbonden met al het water dat ik nuttig 🙂

Weet je wat, ik neem een glas limonade. Dan kan ik van het water dat ik nu zo bewust betaald heb, optimaal genieten!

Probeer het eens!

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Advertenties

Geldtekort

Schaarste

door Sendhil Mullainathan en Eldar Shafir
2013, Maven Publishing

In het kader van denken over geld heb ik het boek Schaarste gelezen. De ondertitel luidt: hoe gebrek aan tijd en geld ons gedrag bepaalt. Perfect voor dit blog!

Het boek bevat heel veel informatie, te veel om allemaal te noemen. Ik heb eruit gehaald wat voor het thema geld en eenvoud van belang is.

Wat is schaarste

De definitie zoals in het boek gehanteerd wordt: schaarste is minder hebben dan je voor je gevoel nodig hebt. Dit kan financieel zijn, sociaal (eenzaamheid) of tijd. Wat de schrijvers door middel van onderzoek hebben ontdekt is dat schaarste bezit neemt van het denken. Het is niet alleen een onprettig gevoel van te weinig, maar een volledig in beslag worden genomen door datgene waar je te weinig van hebt.

De gevolgen van schaarste

De focus, die ontstaat door schaarste, heeft een positief effect: het vergroot je aandacht en energie, eigenlijk net als een gezonde dosis stress. Maar met die focus komt ook een tunnelvisie. En alles wat buiten de tunnel valt wordt verwaarloosd. Niet alleen een onderwerp (iemand met een huurachterstand vergeet dat de CV een jaarlijkse controle nodig heeft) maar ook tijd. Wat in de toekomst ligt, valt ook buiten de tunnel. Dus neem je een hoog eigen risico bij een verzekering omdat nu de premie lager ligt, en de kosten pas in de toekomst gaan komen. Door schaarste aan geld komt er extreme focus op geld te liggen; je weet precies welke supermarkt de beste aanbiedingen heeft (handig!). Maar tegelijkertijd vergeet je je ziektekostenverzekering (en dat eigen risico) in december kritisch te bekijken. Het maakt het je kortzichtig.

Nog een gevolg van schaarste is dat het afbreuk doet aan het vermogen om je op andere dingen te concentreren. Deze verminderde aandacht komt door vermindering van bandbreedte. “Bandbreedte is een maatstaf voor de hoeveelheid bewerkingen die onze hersenen aankunnen, ons vermogen om aandacht op te brengen, om goede beslissingen te nemen (cognitieve capaciteit oftewel IQ), om vast te houden aan onze plannen en om verleidingen te weerstaan” (executieve controle). Drukte van buitenaf belast je bandbreedte, bijvoorbeeld de radio die aanstaat in de kantoortuin. Maar schaarste is drukte van binnenuit! Uit onderzoek bleek dat schaarste de bandbreedte zo belast dat mensen er (tijdelijk) een lager IQ van kregen. Zelfbeheersing werd ook een stuk minder, een vaardigheid die belangrijk is bij gezond eten, sporten, geld sparen en samenwerken met collega’s, kinderen, partners, in het verkeer. Zodra de tijd van schaarste voorbij was, ging het IQ weer omhoog.

Van kwaad tot erger

Schaarste schept ook schaarste. Bij schaarste is er geen speelruimte. Elke aankoop heeft tot gevolg dat er iets anders (noodzakelijks) niet aangekocht kan worden. Wikken en wegen kost bandbreedte. En als je dan een fout maakt (die kans is groot door een verlaagd IQ) heeft dat vervelende consequenties. Bijvoorbeeld een boete bovenop een terug te betalen bedrag aan de Belastingdienst. Waardoor je een andere betalingen uitstelt. En dan loop je achter. Brandjes blussen, het ene gat vullen met het andere, jongleren. Het vervelendste is dat door je focus op het hier en nu, voorspelbare dingen opeens als een verrassing komen. Je weet dat een schoolreisje betaald moet worden, maar als het moment daar is heb je het geld niet. Het is als jongleren waarin je focust op de bal die naar beneden komt (goddank de rest is in de lucht, oftewel buiten de tunnel) en dan wordt er opeens een nieuwe bal bijgegooid. Al de kortetermijnoplossingen die volgen, weven een complex web van verplichtingen. Een berg losse eindjes…

Wat de schrijvers van het boek benadrukken is dat alle gevolgen van schaarste: tunnelvisie, kortzichtigheid, verminderde bandbreedte, verlaagd IQ, fouten – geen eigenschappen zijn van de persoon die schaarste ervaart, maar tijdelijke gedragingen. Ze gaan weg als schaarste weg gaat.

O jee, wat nu?

Zoals je begrijpt, moet je schaarste voor zijn, dus
1. creëer een spaarpot voor noodgevallen: zodat een tegenslag niet het begin is van een reeks kortetermijnoplossingen
2. bereid je voor op tunnelvisie: zorg dat belangrijke maar niet urgente zaken de tunnel ingeduwd worden d.m.v. herinneringen (zelf opgezet, of van buitenaf), vaste afspraken met jezelf (in je agenda) of met een vriendin of huisgenoot
3. wapen je tegen onoplettendheid, laksheid, vergeetachtigheid. Niet door die dingen zelf te veranderen (dat is erg moeilijk), maar om het resultaat er van te veranderen: door automatische incasso’s, automatisch sparen, budgetten, herinneringen instellen
4. bespaar op bandbreedte: maak duidelijke, eenmalige keuzes voor jezelf: wat trek je aan, wat staat er op je boodschappenlijst, hoe laat ga je naar huis, wat is je budget, wat doe of koop je niet (meer).

En, in tijden van overvloed, kies bewust en met aandacht welke ballen je allemaal in de lucht wilt houden. Want op dat moment heb je de mentale capaciteit om te dromen, te plannen, en de juiste keuzes te maken.

“Een mens is rijk al naargelang het aantal dingen waarom hij zich niet hoeft te bekommeren” – Thoreau

Als je het boek zelf wil lezen; Schaarste is hier te vinden. Heb jij tips óf praktijkervaring met bovenstaande 4 punten, laat het weten, hieronder, of via @25gedachten

Bewaren

Bewaren

Bewaren

de verbondenheid van kopen en betalen

Schuld

Een schuld afbetalen = geld uitgeven

Open deur.

Denk je.

Een schuld afbetalen betekent immers dat je geld van je rekening haalt en het aan iemand anders geeft. Geld uitgeven. Daarna ben je het hartstikke kwijt.

Maar toch lijkt het soms alsof we met z’n allen denken dat het afbetalen van een schuld een soort straf is, een eis van iemand anders uit een ver verleden. Iets wat al lang niet meer van jezelf is, maar door een ander gedicteerd wordt.

Eenvoudig gezegd is het betalen van je schuld gewoon het (wat) later betalen van iets wat je al eerder hebt gekocht en mee naar huis genomen (of gebruikt). Dus als je nu aflost van je studieschuld, dan is dat toch echt die avond zuipen in de kroeg, toen. Of het studieboek wat je bestudeerde in de bibliotheek, waarmee je je tentamen hebt gehaald.

Het lijkt soms om monopoliegeld te gaan. Iets wat niet echt is. Een schuld kan je niet vastpakken, een euro op je spaarrekening kun je ook niet vastpakken. En als je die euro van de een naar de andere rekening schuift, voelt het niet als het betalen voor een aankoop. Het is abstract. Echter, het weegt wel. Zwaar. Of het voelt als spijt. Maar spijt is een gedachte die jezelf creëert en bestaat alleen in je eigen hoofd. Een schuld is iets werkelijks, vraag maar aan de schuldeiser.

Die schuldeiser is vaak ook niet degene waar je oorspronkelijk je product of dienst hebt gekocht. Er is dus afstand ontstaan tussen het moment van consumeren en het voldoen van de betaling. In tijd én persoon. Wat ik daarmee bedoel is dat een schuld meestal hebt aan een instantie zoals DUO of je eigen bank, creditcardmaatschappij of incassobureau. En niet bij die barman waar je toen dat biertje kocht…

Mijn vraag is dan, maakt dat het afbetalen meer of juist minder erg? Stel je voor dat je schulden houdt bij de persoon waar je toen afgerekend hebt. Dus alle kassajuffen, barista’s, hifi-verkopers, reisagenten, warenhuisverkopers, en marktkoopmannen, artsen, fysiotherapeuten, tandartsen, fietsenmakers, taxichauffeurs, sigarettenboeren.

schuldbetalenMisschien is het verlaat betalen aan al die mensen pijnlijker want het is persoonlijker. In het rek met verjaardagskaarten zijn er speciale kaartjes voor de ‘te laat’ situatie. Maar misschien is het ook beter te accepteren. Omdat het consumeren en betalen dan weer verbonden is.

Hoe voelt het voor jou om een schuld te hebben of een afbetaling te doen?

Hoe eenvoudiger

Lijstje

Hoe maak je je administratie eenvoudiger?

Wat ik heb gedaan:

  • alle bankrekeningen op een rij gezet, en ze bijna allemaal gesloten. Alleen een betaal- en spaarrekening is nodig.
  • schulden die ik kon aflossen, ook echt aflossen. Dat klikt wat voor de hand liggend. Maar omdat ik de automatische aflossing al geregeld had, leek het extra werk om eenmalig alles af te lossen. Echter, die openstaande schuld was wel een los eindje. Iets wat ruimte innam in mijn hoofd. Daarom heb ik toch maar de boel in 1 keer afgelost. Zie punt 1.
  • automatische incasso’s aanvragen voor alles (gas en electra, water, telefoon, internet, ziektekosten, verzekeringen, jaarlijkse rekeningen)
  • automatische sparen: maandelijkse overboeking van betaalrekening naar spaarrekening instellen, gepland een dag na dat mijn loon gestort wordt.
  • alle pensioendocumentatie bij elkaar opbergen. Pensioen is zo’n onderwerp dat bijna niet eenvoudig te krijgen lijkt! Ik heb door wisselingen van banen heel wat pensioenpotjes staan. En ik zag er tegenop om het aan te pakken. Maar door alles op een rij te zetten, een lijstje te maken van welke pensioenen(tjes) ik allemaal heb, kreeg ik overzicht. Daarna heb ik het gelaten voor wat het is. Het heeft geen haast. Ik duik er in als ik de rest op orde heb.
  • abonnementen opzeggen. Een abonnement is eigenlijk onbewust regelmatig iets kopen. Kopen is prima. Maar ik bepaal liever zelf waar ik nu mijn geld aan uit wil geven. Niet aan wat ik een jaar geleden belangrijk vond.

Iedere situatie is weer anders, dus ieders lijstje zal er weer anders uitzien. Dit is mijn lijstje. Met bovenstaande stappen ben ik begonnen met versimpelen. Met als doel dat ik

  1. overzicht zou hebben.
  2. moeilijke onderwerpen als pensioen kon “isoleren” van de dagelijkse gang van zaken. Zodat ik die in alle rust kan gaan oppakken.
  3. ruimte zou hebben (mentaal) voor nieuwe dingen als geld geven aan goede doelen of investeren.

Punt 2. en 3. waren voor mij niet mogelijk zonder eerst 1. te verzorgen.

Heb jij al eens een poging gedaan tot vereenvoudigen? Laat het me weten hieronder.

Volg me op twitter! @25gedachten Daar houd ik je op de hoogte van nieuwe content.

Is het beheersbaar?

Zuid as

In mijn vorige stuk schreef ik waarom ik geen moeite heb met geldzaken en er ook niet van in de stress raak (waarom). Dat is overigens niet altijd zo geweest. Ik had wel goede gewoontes die me hielpen chaos te voorkomen, maar ik heb het afgelopen jaar veel aan mijn administratie en geldzaken gedaan om het minder stressvol te maken.

Waarom dan?

De financiële crisis van 2008 liet mij zien dat de grote banken helemaal niet zulke goede rentmeesters zijn van ons geld. Dat ze misschien bescheiden en lokaal begonnen zijn, als coöperatie bijvoorbeeld. Maar uitgegroeid zijn tot instellingen die een grote focus hebben op geld verdienen op de wereldmarkt door speculatie en slimme constructies. En dan wij consumenten daar een beetje bij bungelen. Na het lezen van ‘Dit kan niet waar zijn’ van Joris Luyendijk wilde ik me me het liefst helemaal verwijderen van de wereld van het grote geld.

Een belangrijke oorzaak van de crisis van 2008 is dat de internationale geldhandel heel erg ingewikkeld is geworden, ook voor mensen die er in werken. Controle, intern en extern, is daardoor beperkt. En als er een grote macht is die niet erg controleerbaar is, dan blijf ik liever uit de buurt.

Ik kan me niet geheel afscheiden van een systeem dat zo verweven is met mijn basis-behoeften als eten en een huis. Maar ik kan wel proberen mijn afhankelijkheid te verminderen. Letterlijk, of in geest.

Wat ik heb gedaan:

  • Ik heb mijn administratie vereenvoudigd. Letterlijk, door minder bankrekeningen en onafgeronde kwesties te hebben en meer te automatiseren.
  • Ik heb mij goed in de oren geknoopt dat als ik mij dan toch inlaat met ingewikkeldere zaken als beleggen, dat ik niet verwacht dat alles goed zal gaan of dat ik het beheers. Het loslaten van (de illusie van) controle leidde tot rust.

Waar ik zelf invloed op heb, heb ik beheersbaar gemaakt. En dat wat ik niet kan beheersen – daarvan accepteer ik nu dat dat zo is.

Zet voor jezelf eens op een rij: wat kan ik wel beheersen en wat niet – als het aankomt op mijn geld.

Enveloppen!

DSCN6132

Ik schreef in de vorige blogpost dan wel dat je bij met het allerkleinste stapje kunt beginnen. Een rekening goed lezen en de volgende 4 vragen beantwoorden:

1. Welk bedrag

2. Aan wie

3. Waarom

4. Wanneer

Mijn aanname was eigenlijk dat je die rekening al netjes voor je neus hebt liggen. Dat is misschien wat kort door de bocht.

Om daar te komen moet je namelijk eerst de post bij elkaar hebben, de enveloppen open hebben gemaakt, de rekening eruit hebben gehaald, en eruit laten.

Kan goed zijn dat je die rekening liever niet wil zien. Omdat je er gewoon geen zin in hebt. Dan is het makkelijk om de rekening netjes weer in de envelop te stoppen. Of zo half op zo’n kant 🙂

Ken je dat. Dat je er nog niet helemaal aan wilt? En daarom maar half de rekening leest?

Ik deed dat voorheen zo. Ik heb nooit een hekel gehad aan geldzaken. Mijn reden was dus niet dat ik en bang voor was of boos van werd. Nee, bij mij was het meer een kwestie van rommeligheid. Even snel kijken, half terugduwen en dan op de stapel. Maar licht voelde dat niet.

Pas op het moment dat ik de enveloppen meteen weg ging gooien, werd het afhandelen van rekeningen minder rommelig.

Dus, het aller-aller-eerste stapje is niet bovenstaande 4 vragen maar:

Gooi die envelop weg, en vouw de rekening netjes uit. A4. Helemaal. Ga. er. voor. 😉 

Dit is het.

Probeer het eens.

*ps. als het meerdere blaadjes zijn, jaag er een nietje doorheen. Heeft die nietmachine ook weer eens wat te doen. Ik vind het altijd het fijn om te nieten. Het is zo krachtig 😉 BAM.

Wat doe jij? Ben jij er zo een die de rekeningen er scheef in terug schuift? Wat voor manier heb je om het goed lezen en verwerken van de rekeningen lekker uit te stellen? Schrijf het hieronder, ik ben benieuwd!

Een rekening betalen zonder drama

DSCN5546.JPG

Om op een simpele manier geldzaken te benaderen kun je beginnen bij het begin. Het allerkleinste stapje. Het actief betalen van een rekening. Ik gebruikt het woord actief – omdat het gaat om een rekening die je thuis gestuurd krijgt (of via email). Dus niet een betaling in een webwinkel. Die moet je doen om uberhoubt de spullen te kunnen kopen. Net als in de winkel. Geen problemo. Die spullen wil je zo graag hebben, door die betaling worstel je wel heen. Een rekening die met de post komt, die kun je veel makkelijker wegschuiven. Maar nu even niet.

Leg de rekening op de tafel en ga er recht voor zitten.

Beantwoord de volgende 4 vragen:

1. Welk bedrag

2. Aan wie

3. Waarom

4. Wanneer

Schrijf ze op de rekening. Dit document is geen kunstwerk of notarieel stuk, je kunt er gerust op kliederen. Raak je afgeleid door de spelfout in de begeleidende brief, of door de stomme foto, of die lelijke kleuren, of dat je de vorige nog niet betaald hebt, of dat je ook nog iets met gas en licht moet, ga dan weer terug naar de vier vragen.

Dat is het. Vier kleine vragen. Die je begeleiden de rekening op een objectieve manier goed te lezen. Geen drama.

Als je deze vragen hebt beantwoord kun je naar je computer om de rekening te gaan betalen.

Voorbeeldje, ik heb een rekening gekregen van Waternet.

1. Welk bedrag  –> €25

2. Aan wie –> Waternet

3. Waarom –> Ik heb een 3 maanden elke dag drinkwater, douchewater, en water voor de CV gebruikt

4. Wanneer –> 25 maart 2016

Ik daag je uit om dit met 1 rekening te doen. En als het wat was, schrijf het hieronder op! Ik ben zeer benieuwd naar je ervaring!